Jet Motorlu Deniz Karakol ve Gözetleme Uçakları

MSI dergisinin Nisan 2016 sayısında bir söyleşisi yayınlanan Deniz Kuvvetleri Komutanı  Oramiral Bülent Bostanoğlu, kuvvetin ileriye yönelik havacılık hedef ve projelerini sıralarken, "Uzun Menzilli Deniz Karakol Uçağı" projesinden bahsetti. 

Bostanoğlu,

- Ana üssünden 1,000 - 1,200 deniz mili mesafelerde yaklaşık 4 saat, ana üssüne yakın bölgelerde ise yaklaşık 10 saat görev icra edebilecek

- Yaklaşık 12 - 15 saat havada kalabilen

- Taşıyacağı yüksek nitelikli faydalı yükler sayesinde suüstü harbi, denizaltı savunma harbi ve kendini koruma kapsamında hava savunma harbi gerekliliklerini etkinlikle yerine getirebilecek,

- Her türlü hava koşulunda harekat yapabilecek karakol uçaklarının tedarik edilmesinin planlandığını açıkladı.

Bu bilgiler, doğrudan doğruya Boeing üretimi P-8 Poseidon deniz karakol uçağını işaret etmekte. P-8, son dönemde yaygın olarak gündeme gelen jet motorlu deniz karakol uçağı (DKU) ve deniz gözetleme uçağı (DGU) projelerinin en önemlilerinden biri. Bu alanda farklı proje ve çalışmalar da mevcut.

Taktik Savaş Uçağı Pazarına Genel Bir Bakış

Küresel ekonomik kriz etkisini her alanda hissettirmekte. Buna paralel olarak dünya çapında çok sayıda ülkenin savunma bütçesi daraldı; pek çok projede yavaşlama, ertelenme, ötelenme ya da sayı / bütçe indirimi yoluna gidildi.

Doğaları gereği, hizmete alınmalarından emekliye ayrılmalarına kadar geçen sürenin ve eğitim, işletme ve idame maliyetlerinin en yüksek olduğu savunma sistemlerinden olan taktik savaş uçakları da bu durum değişmedi. Ancak ilginç bir şekilde 2011 sonu 2012 başı, bir seri çok ilginç gelişmeye sahne oldu. Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan, Japonya, Umman ve İsviçre'den gelen alım kararları, sektörü hareketlendirdi.

Dünya genelinde taktik savaş uçağı pazarındaki güncel durumun fotografını şu şekilde çekmeye çalıştım:

Kısa Kısa...

Fransız DCNS firması, Gowind korvetini Afrika'ya pazarlamak için Güney Afrikalı KMD tersanesi ile işbirliği anlaşması imzaladı. İşbirliği, Gowind'in Güney Afrika Cumhuriyeti ve Sahra-altı Afrika'ya pazarlanmasını içeriyor. Güney Afrika DzK'nin, hizmetteki dört adet MEKO 200SAN Amatola sınıfı firkateyni destekleyecek korvet ihtiyacı mevcut. Gowind tasarımının prototip gemisi L'Adroit, DCNS özkaynakları ile inşa edilmiş ve denemeler için Fransız DzK'ne teslim edilmişti. DCNS, Gowind sınıfını Bulgaristan ve Gürcistan'a önermiş ama sonuç alamamıştı.

Embraer, KC-390 projesinde alt sistem sözleşmeleri vermeye devam ediyor. Cobham, havada yakıt ikmal podu; Selex - Galileo, Gabbiano radar sistemi; AEL Sistemas (Elbit'in Brezilya'daki şirketi) ise görev bilgisayarı üreticisi olarak seçildiler.

Güney Kore, Sarı Deniz'deki artan gerginlik ortamında İsrail'den Spike NLOS satıhtan satıha, Fransa'dan ise Mistal alçak irtifa hava savunma füzeleri sipariş verdi. Ülke Misral füzelerini Ocak ayında başlayan 6 aylık bir deneme sürecine tabi tutmuştu.

Polonya, halen hizmette olan 48 adet F-16C/D Block 52+ ile birlikte uçan MiG-29'larından 16 adedini modernize etmeye karar verdi. USD 48 milyonluk proje ile 13 adet MiG-29 ile 3 adet çift kişilik MiG-29UB taktik savaş uçağı, 2030 yılına kadar hizmette kalacak şekilde aviyonik iyileştirmesine tabi tutulacak. Uçakların aviyonik göstergeleri ve görev bilgisayarları değişecek, MIL-STD-1553B veriyolu donanımı monte edilecek ve GPS seyrüsefe sistemi eklenecek.

Brezilyalı uçak üreticisi Embraer ile İsrailli Elbit firmasının Brezilya'daki yan şirketi AEL Sistemas, Harpia adlı, İHA teknolojilerine odaklanmış bir ortak girişim şirketi kurdu. Harpia, Brezilya ve Güney Amerika pazarı için İHA sistemleri ve simülatörlerinin pazarlanması, üretim ve desteğini sağlayacak.

Tayland, Almanya'dan 6 adet ikinci el Tip 206A sınıfı denizaltı almak için girişimlerde bulunuyor. Yaklaşık USD 255 milyona gerçekleşmesi beklenen hükümet onayı çıkması durumunda Tayland İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez denizaltı sahibi olacak.

İspanya, Afganistan'daki birliklerini desteklemek için USD 34 milyon karşılığı 76 adet IVECO Lince hafif taktik tekerlekli araç ile USD 15.3 milyon karşılığı 20 adet BAE Systems RG31 Nyala MRAP tipi araç siparişi verdi. Ekonomik sorunlarla boğuşan ülkenin 2012'ye kadar başkaca bir savunma alım kararı vermesi beklenmiyor, zira ülke 20 Kasım'da genel seçimlere gidiyor.

Rusya, 2011 sonuna kadar Fransa'ya iki adet daha Mistral sınıfı helikopter çıkarma gemisi siparişi vermeye hazırlanıyor. İki gemiyi kapsayan USD 1.7 milyarlık ilk sözleşme 17.06.2011 tarihinde imzalanmıştı. 2011 Ocak ayında iki ülke arasında varılan hükümetlerarası mutabakat, 4 geminin inşasını kapsıyordu ancak Haziran ayında imzalanan sözleşme iki geminin inşasını kapsıyordu.

ABD, Güney Kore'ye 4 adet RQ-4B Global Hawk Block30 HALE (High Altitude Long Endurance; Yüksek İrtifa Uzun Havada Kalış) İHA sistemi satmaya hazırlanıyor. Satışın gerçekleşmesi durumunda teslimatın 2015 yılında yapılması öngörülüyor. Toplam bedel ise USD 850 milyon olarak hesaplanmış durumda.

İsrail'in ilk Heron TP Eitan filosunun yıl sonuna kadar harbe hazır hale gelmesi bekleniyor. Tel Nof Hava Üssü'nde konuşlandırılan Heron TP'ler, öncülleri Heron'lardan boyut ve havada kalış süresi olarak oldukça ilerideler. Heron TP'nın kanat açıklığı 26m, kalkış ağırlığı 4,650kg, görev irtifası 40,000ft ve havada kalış süresi 40 saatten fazla.

Ukrayna ilk T-84 Oplot ihracatını Tayland'a gerçekleştirdi. Ukrspetsexport ile Tayland savunma bakanlığı arasında 01.09.2011 tarihinde imzalanan USD 241 milyonluk anlaşma, 49 adet T-84 Oplot ana muharebe tankının 2013 - 2016 yılları arasında teslimatını içeriyor. Tayland'ın seçimi sırasında diğer adaylar Güney Kore K1A1 ve Rus T-90 idi.

Brezilya Havacılık Sanayiine Genel Bakış

Önce bölgesel yolcu uçağı projesi ardından da jet eğitim ve savaş uçağı projeleri ile Türk havacılık camiası oldukça heyecanlanmış durumda. Halen yürütülen çok sayıdaki modernizasyon (Yarasa, Arı, Erciyes), üretim (KT-1T) ve geliştirme (Anka, Hürkuş, ATAK) projeleri ile ulusal havacılı sanayiimiz belli bir ivme kazanmış, önemli adımlar atmış durumda. Ne var ki bunlar, bir yolcu uçağı ya da jet savaş uçağı geliştirmek için sadece gerekli altyapıyı hazırlıyor. Havacılık sanayiinin yan sanayi ve KOBİ'lerle desteklenmesi, üniversite ve araştırma kurumları ile de beslenmesi gerekmekte. Bu yüzden de İstanbul Kurtköy'deki İleri Teknoloji Endüstri Parkı ve Eskişehir ve İzmir'deki havacılık kümelenmeleri bu açıdan son derece önemli.

Brezilya ile havacılık alanında işbirliği zaman zaman gündeme geliyor. Daha ziyade Embraer yolcu uçakları ile tanınan bu ülkenin aslında oldukça gelişkin bir havacılık sanayii bulunuyor. Bu önemli ülkenin havacılık alanında faaliyet gösteren şirketleri, üretilen uçaklar ve gündemdeki başlıca askeri havacılık projelerini derledim.

Türkiye'nin havacılık alanındaki mevcut durumu ve heveskâr projelerini göz önünde tutarak incelenmesinde fayda var.