09/01/2021

Küresel Savunma ve Güvenlik Bülteni - Sayı 1

ABD yönetimi 14 Aralık günü, Türkiye’nin Rusya Federasyonu’ndan S-400 hava savunma sistemi alımından dolayı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile bu kurumun başkanı Prof. Dr. İsmail Demir dahil beş yöneticisine yönelik, “ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası” (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act – CAATSA) kapsamında bir dizi yaptırım uygulamaya başladığını açıkladı. Türkiye’nin 2017 Nisan ayında imzaladığı sözleşme ile siparişini verdiği bir adet S-400 sistemi, 2019 Temmuz ayında teslim edilmişti. Rusya Federasyonu’nun ürettiği en modern hava savunma sistemlerinden biri olan S-400’ün alımı, Türkiye – ABD ilişkilerinde en önemli gündem maddesi olarak son 3 yılda yoğun şekilde tartışılmaktaydı. Açıklanan CAATSA yaptırımları, SSB’ye yönelik ihracat lisansı verilmesinin yasaklanması, SSB’nin çeşitli finansal kaynaklara erişiminin sınırlandırılması ile adı geçen beş SSB yetkilisine yönelik kısıtlamaları içeriyor. Bu yaptırımların Türk savunma sanayiine ve genel perspektifte Türkiye – ABD ilişkilerine etkileri, akademik ve siyasi çevrelerde yoğun şekilde tartışılmakta.

Savunma – güvenlik alanında Aralık ayında ABD’nin en önemli gündem maddesi, Pentagon’un 2021 bütçesini belirleyen Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (National Defense Authorization Act – NDAA) idi. ABD Başkanı Donald Trump, Almanya ve Kore’deki Amerikan askerlerinin sayılarının azaltılmasını önlemesi, sosyal medya şirketlerinin yasal olarak daha fazla sorumlu tutulmasına imkan tanıyacak düzenlemeyi yapmaması ve konfederasyon dönemi komutanlarının isimlerinin kaldırılması gibi sebeplerle eleştirdiği yasayı veto etti. Tasarının, Senato ve Temsilciler Meclisinden başkanın veto etmesini önleyecek çoğunlukta geçmesi, Trump’ın siyasi kariyeri ve ABD iç siyasetindeki dengeler bağlamında da önemli işaretler taşıyor.

Aralık ayında Somali’de Eş Şebab terör örgütünün saldırılarında artış gözlendi. Örgüte yönelik Somali güvenlik güçlerinin operasyonları da artarken konu, Kenya – Somali arasında bir süredir devam eden siyasi gerilimin unsurlarından biri haline geldi.

İsveç’in savunma bütçesinde İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en büyük artışı yapması, Soğuk Savaş sonrası dönemde savunma harcamalarını önemli ölçüde kısan bu ülkenin son dönemde Rusya’dan algıladığı tehdidin boyutunu gözler önüne serdi. Rusya’nın Kuzey Kutup bölgesi, Baltık ve Kuzey Denizi bölgelerinde son yıllarda artırdığı elektronik harp ve elektronik istihbarat faaliyetleri, İsveç ile birlikte Finlandiya ve Norveç nezdinde de büyük rahatsızlık kaynağı. İsveç’in silahlanmaya ayıracağı kaynağın, COVID-19’un ekonomiye olumsuz etkilerine rağmen bu denli artmış olması, Kuzey Avrupa’nın da Batı – Rusya geriliminde önemli bir cephe olduğunun hatırlatıcısı.

Bültene erişim için:

• Düşük çözünürlük (PDF)

• Yüksek çözünürlük (PDF)

Bültenin diğer sayılarına buradan erişebilirsiniz.

06/01/2021

04/01/2021

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 34: Havacılık, Uzay ve Savunma Projelerinde İsterlerin Yönetimi

Silahlar ve Tereyağı podcast'in otuzdördüncü bölümünde Egemen İmre ile birlikte savunma, havacılık ve uzay projelerinde gereksinimlerin belirlenmesi, yönetilmesi ve projelere etkilerini konuştuk.









31/12/2020

Başlıksız

Eser: La galería
Feliu Elias

Çürük domatesleri fırlatırken seyirciler, sahneyi mi beğenmediklerini gösteriyordur yoksa oynanan oyunu mu?

Biraz okuyup, yüzümüzü buruşturarak bir kenara attığımız kitabın sayfalarını, baskı kalitesini mi yoksa yazılanları mı beğenmemişizdir?

Yemeğin mi yoksa üzerine konduğu tabağın mı tadını beğenmeyiz?

Acıları, kederleri, yaşandıkları zaman aralığı ile tanımlamak için çok gerekçemiz oldu, makul gerekçeler. Bütün o kötü anıları, geride bırakılan zamana yapıştırıp, unutup gitmek ister gibi.

Ama öyle değil işte: Aynı sahnede daha pek çok oyun seyredilecek, pek çok yazı okunacak, pek çok yemeğin tadına bakılacak, vesaire.

Geriden bırakılanların iyi ya da kötü olması, sırasını bekleyenlerin iyi ya da kötü olmasını etkilemiyor.

Siyah Gri Beyaz okuruna, mümkün olduğunca fazla iyi oyunlar seyredeceği, hoş şeyler okuyacağı, güzel yemekler tadacağı bir yıl diliyorum.




28/12/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 33: CAATSA - Ne Oldu? Neden Oldu?

Silahlar ve Tereyağı podcast'in otuzüçüncü bölümünde, ABD'nin Türkiye'ye uyguladığı CAATSA yaptırımları, ifade ettiği anlam ve sonrasını konuştuk.






Kayıtta bahsi geçen, CAATSA ile ilgili yayınlar:

Silahlar ve Tereyağı Bölüm 24: "ABD Yaptırımları, CAATSA ve Türkiye": https://www.siyahgribeyaz.com/2020/07/silahlar-ve-tereyag-podcast-bolum-24.html

Sinan Ülgen, Can Kasapoğlu, "S400 ve ABD'nin CAATSA Yaptırımları": https://www.youtube.com/watch?v=Um1cKidqnnQ

Sinan Ülgen, Can Kasapoğlu, "CAATSA ve Sonrası": https://www.youtube.com/watch?v=CUDiDYdPGqU

Cansu Çamlıbel, Işın Eliçin, "Cansu Çamlıbel ile Biden dönemi ve ABD'nin S-400 yaptırımları": https://www.youtube.com/watch?v=krg6MOpsxdk



25/12/2020

12/12/2020

02/12/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 31: Teknoloji Politikaları ve Teknopolitik

Silahlar ve Tereyağı podcast'in otuzbirinci bölümünde özel konuğumuz Dr. Mete Çakmakçı ile Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) Genel Sekreteri Dr. Mete Çakmakçı ile birlikte teknoloji geliştirme süreçleri, sanayi ve teknoloji politikaları ve uluslararası sisteme etkilerini konuştuk.















25/11/2020

16/11/2020

Bibliyografya: Türkiye'nin İHA Teknolojisi ve Kullanımının Literatürdeki Yansımaları

2020 Mart ayındaki Bahar Kalkanı Harekâtı'nda Suriye ordusuna karşı Türk silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) büyük başarı kazanması, İHA ve SİHA'ların modern savaştaki yeri ve savaş alanının dönüşümü konusunda uluslararası camiada yoğun araştırma ve tartışmaları tetikledi.

Suriye'den kısa süre sonra Libya'da sahada zor durumda ve kuşatılmış vaziyetteki meşru Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin Hafter güçlerine karşı yine Türk SİHA'larının ön planda olduğu karşı saldırılarla büyük başarılar kazanması ve tüm dengelerin tersine dönmesi, bahsi geçen tartışmalara yeni veriler sağladı.

Son olarak 2'nci Dağlık Karabağ Savaşı'nda Azerbaycan ordusunun Türk ve İsrail yapımı İHA ve SİHA'larla Ermeni birliklerine büyük kayıplar verdirmesi ve savaşı kazanması, merkezinde SİHA'ların olduğu bir dönüşümün yaşandığı ve Türkiye'nin bir İHA gücü olarak anılması gerektiği şeklindeki değerlendirmelerin sayısını artırdı.

2020 başından bu yana Türk yapımı İHA ve SİHA'ların savaş alanındaki performansı, taktik, stratejik ve jeopolitik etkileri ile Türkiye'nin İHA gücü olarak konumuna dair dünya çapında başlıca basın organı ve düşünce kuruluşlarının yayımladığı analiz, rapor ve makaleleri aşağıya sıraladım. Fırsat buldukça güncellemeye çalışacağım.

29/10/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 30: İran'ın Füze Teknolojisi ve Kabiliyetleri

Silahlar ve Tereyağı podcast'in otuzuncu bölümünde özel konuğumuz Dr. Sıtkı Egeli ile birlikte İran'ın balistik füze ve seyir füzesi programları, tarihçesi, teknolojisi ve ulaşılan yeteneklerini konuştuk.















26/10/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 29: ABD Deniz Kuvvetlerinin Hafif Uçak Gemisi Planları ve Anlattıkları

Silahlar ve Tereyağı podcast'in yirmidokuzuncu bölümünde ABD Savunma Bakanı Mark Esper'in açıkladığı "Battle Force 2045" planında yer alan hafif uçak gemisi inşa planları, F-35B özelinde yeni kuvvet yapılanması ve kuvvet aktarım planlarını konuştuk.















21/10/2020

10/10/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 28: Türkiye'nin Uzay Macerası, Nereden Nereye?

Silahlar ve Tereyağı podcast'in yirmisekizinci bölümünde özel konuğumuz Egemen İmre ile birlikte Türkiye'nin uydu - uzay projelerinin tarihçesi, projeler ve kurulan altyapı, yapılması gerekenler, uzay teknolojilerindeki gidişatımızı konuştuk.















25/09/2020

“Silahların İnterneti”: JADC2 ve ABMS

ABD Hava Kuvvetleri yaklaşık bir yıldır çeşitli testlerde BQM-167 uzaktan kumandalı jet motorlu hedef uçaklar vuruyor.

Bu, tek başına haber niteliği dahi taşımayan bir cümle. Zira ABD Hava Kuvvetleri, "hedef dron" olarak da bilinen bu tür uçakları test ve eğitimlerde sıkça vuruyor. Pek çok başka ülke gibi. Zaten bu tip uçakların görevi de bu: Eğitim, test ve değerlendirme faaliyetlerinde takip ya da hedef olarak uçmak; çoğu zaman da gösterişli bir şekilde patlayarak düşmek.

Ancak son bir yıldır BQM-167'ler, kendi elektromekanik beyinlerinin de muhtemelen hiç öngörmediği şekillerde ve silahlarla vuruluyorlar. Bunlar arasında, bir savaş uçağının ateşlediği havadan karaya lazer güdümlü roket; bir insansız hava aracından ateşlenen kısa menzilli havadan havaya füze, kundağı motorlu obüsten ateşlenen güdümlü top mermisi bulunuyor.

Bu tuhaf atıcı - silah - hedef eşleşmelerinin her biri bir haber. Ancak esas önem taşıyan, bunu mümkün kılan veri iletişim ve komuta - kontrol omurgası. Zaten bu testler de bahse konu omurganın geliştirme çalışmaları kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler.

Kurulmaya çalışılan yapı, tüm silah, sensör ve bilgi-iletişim sistemlerini birbirine bağlayacak bir çeşit "nesnelerin interneti" (Internet of Things - IoT) olarak nitelendirilebilir. Bu yapıya, daha doğrusu konsepte ABD Savunma Bakanlığının verdiği isim ise Joint All Domain Command and Control (JADC2).

24/09/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 27: AESA, Ağ Merkezli Muharebe ve F-35

Silahlar ve Tereyağı podcast'in yirmiyedinci bölümünde AESA tipi radarlar, teknolojileri, getirdikleri imkân ve kabiliyetleri ve F-35 özelinde ağ merkezli muharebe kavramındaki yerlerini konuştuk.















22/09/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 26: Dünya Yarılırken Türkiye Nereye?

Silahlar ve Tereyağı podcast'in yirmialtıncı bölümünde Dünya jeopolitik, ekonomik ve ticari düzlemlerde yeni bir yarılma sürecinin içindeyken, Türkiye bölgesel ve küresel olarak kendini nerede konumlandırdığını; insan sermayesi, sanayi ve teknolojisi ile yeni dünyadaki yerinin ne olacağını konuştuk.















14/09/2020

Yunanistan’ın Yeni Silahlanma Programı: Rafale Alımı

Rafale'i Yunan Hava Kuvvetleri renkleriyle gösteren bir çizim
Kaynak: rOEN911, DeviantArt

Yunanistan Başbakanı Kriyakos Miçotakis, 12 Eylül günü Selanik'teki HELEXPO Forum'da ülkesinin ekonomisinin durumu ve izlenecek politikalarla ilgili bir konuşma yaptı.[1]

Miçotakis konuşmasında, Yunanistan'ın geçmiş yıllarda savunmasına yatırım yapılamamasından dolayı zayıf düştüğünü ve dengenin yeniden sağlanması için bir dizi tedbirin uygulanacağını söyledi.[2]

Yunan Başbakanı, silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesi için bir dizi karar açıkladı. Bir kısmı yeni sistem alımı olan bu kararlar şu şekilde:

11/09/2020

29/08/2020

Türk – Yunan F-16 Kapışması: HUD’dan Görünenler

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) 28 Ağustos günü bir açıklama yayınlayarak, daha önce bir NAVTEX ile ilan edilmiş bölgeye yaklaşan Yunan savaş uçaklarına yönelik gözle teşhis ve bölgeden uzaklaştırma yapıldığını bildirdi. Açıklama ile birlikte, bu görev sırasında Türk F-16'sının başüstü göstergesinin (Head Up Display - HUD) kaydettiği video kaydının bir kısmı da paylaşıldı.

Yunan F-16 savaş uçağı ile yapılan ve literatürde "it dalaşı" (dogfight) olarak geçen mücadeleyi gösteren, aynı zamanda pilotların telsiz konuşmalarını da içeren kayıt, Türk kamuoyunda büyük heyecan yarattı.

Doğu Akdeniz'de son dönemde giderek artan ve bir süredir NAVTEX atışmalarının eşlik ettiği gerilim içinde bu video kaydı, içeriği itibariyle olmasa da vurguladığı ve hatırlattığı bazı askeri-teknik, siyasi ve jeopolitik konular itibariyle önem taşıyor.

27/08/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 25: F-35: Konsepti, Teknolojisi, Anlamı

Silahlar ve Tereyağı podcast'in yirmibeşinci bölümünde F-35 Joint Strike Fighter projesinin arka planı, içerdiği teknolojiler ve sahip olduğu kabiliyetler, hava gücü ve havacılık endüstrisi bakımından önemini konuştuk.


















23/08/2020

30/07/2020

Silahlar ve Tereyağı - Bölüm 23: "Yüzyıl Serisi" Savaş Uçakları: F-100/101/102/104/105/106

Silahlar ve Tereyağı podcast'in yirmiüçüncü bölümünde ABD tarafından 1950'li yıllarda geliştirilmiş ve "Yüzyıl Serisi" (Century-series) olarak bilinen, F-100, F-101, F-102, F-104, F-105 ve F-106 tipi savaş uçakları; bu uçakların doktrin, strateji ve teknoloji düzlemlerinde ifade ettikleri anlamları konuştuk.




















Akıllı Polimerden Mandreller, Yapay Zekalı İnsansız Jetler ve Çin

2001 yılı Ocak ayında, Patrick J. Hood, David E. Havens ve Matthew C. Everhart isimli üç araştırmacı bir patent başvurusu yaptı. "Şekil hafızalı malzemelerin kompozit parça imalinde mandrel olarak kullanılması" ("Method of using a shape memory material as a mandrel for composite part manufacturing") başlıklı bu patent başvurusu 2008 yılı Eylül ayında kabul edildi.[1]

Üçü de, 1997 yılında kurulmuş ve havacılık ve uzay sanayiine yönelik ArGe projeleri yürüten Cornerstone Research Group (CRG) firmasına mensup bu araştırmacı, kompozit malzeme imalinde kullanılan çelik mandrel yerine, şekil hafızalı polimer malzemeden mamul, işlemden sonra üretilen parçaya zarar vermeden çekilebilen bir mandrel geliştirmişti.[2]

Bu patentte tarif edilen teknoloji, 20 yıl sonra ete kemiğe büründü.