Türkiye'nin Son Anda İptal Edilen Eğitim - Taarruz Uçağı Projesi

Tarih: 26 Ekim 1977 Çarşamba. Yer: Ulus'ta, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na ait Ankara Palas Oteli Konferans Salonu.

Geniş konferans salonunda "U" düzeninde iki sıra yerleştirilmiş masalar, ortada geniş bir alan ve o alanın bir ucunda, metal kaide üzerinde bir uçak maketi.

Masalardaki takım elbiseli kitlede gergin bir bekleyiş gözleniyor. Onların karşısındaki basın mensuplarında da merak hakim. Zira saat 11:00'de başlayacağı duyurulan imza töreni bir türlü başlayamıyor. Tatlı ve tuzlu pastalar çoktan tüketilmiş, çaylar soğumuş.

Derken, içeri giren bir başka takım elbiseli yetkili, eline mikrofonu alıyor ve hem basın mensuplarına hem de o salona imzaya çağırılan isimlere, imza töreninin 29 Ekim'e ertelendiğini duyuruyor. Davetlilerin hayreti yüzlerinden okunabiliyor.

Ama o tören hiçbir zaman gerçekleşmeyecektir.

Türkiye'nin İtalya ile MB339 jet eğitim ve taarruz uçağı ortak üretim projesi bu şekilde son anda iptal ediliyor.

Nedeni ve nasılı için dört yıl öncesine, 1973'e dönmek gerek.

Hindistan'ın Devam Eden Askeri Havacılık Projelerine Bakış

Dünyanın silahlanmaya en fazla bütçe ayıran ülkelerinden Hindistan'ın özellikle askeri havacılık alanında nev-i şahsına münhasır bir niteliği var. Envanterinde Batı (İngiliz, Fransız ve artan oranda ABD) ile Doğu (Rus) üreticilerden çok çeşitli uçak ve helikopterler barındıran Hindistan'da halihazırda çok sayıda büyük ölçekli tedarik, geliştirme ve modernizasyon projesi devam etmekte.

Bu projelerin takip edebildiğim kadarıyla son durumlarını aşağıda çıkardım.

"Altın Kartal"a İlk Müşteri

Endonezya Hava Kuvvetleri (Tentara Nasional Indonesia - Angkatan Udara, TNI-AU) komutanı Imam Sufaat, geçtiğimiz Cumartesi günü, gelişmiş jet eğitim ve savaş uçağı ihtiyacı için Kore Havacılık ve Uzay Sanayii (Korean Aerospace Industries, KAI) üretimi T-50 Golden Eagle'ın seçildiğini duyurdu.

Sufaat'ın açıklamasına göre TNI-AU envanterindeki Hawk T.53'lerin yerini almak üzere 16 adet T-50 tedarik edilecek. Projenin mali boyutu yaklaşık $400 milyon. Teslimatların 2012 yılında başlaması planlanıyor.

Hindistan'dan Yeni Hawk Siparişi

Hindistan, İngiliz BAe Systems ile 57 adet Hawk T.132 jet eğitim uçağının lisans altında üretimine dair bir sözleşme imzaladı.

28.07.2010 tarihinde imzalanan ve toplam bedeli yaklaşık USD 780,000,000 olan sözleşme ile 40 adet hava kuvvetleri için, 17 adet de deniz kuvvetleri için uçak üretilecek. Proje çerçevesinde ayrıca Rolls Royce firması da, uçaklarda kullanılacak Adour 871 motorları için USD 330,000,000 bedelli bir sözleşme imzaladı. Bu durumda proje bedeli toplam yaklaşık USD 1,110,000,000 mertebelerine çıkmış oluyor.

Yunan Hava Kuvvetleri 2009 ve Sonrası – 2

Yunanistan'ın güncel savunma tedarik ve modernizasyon faaliyetlerini incelediğim çalışmamın, hava kuvvetleri projeleri ile ilgili bölümünün ilk kısmını geçen hafta bu köşede sizlerle paylaşmıştım. Bu yazımda, elektronik harp ve özsavunma sistemleri, EMB-145H HEİK projesi ile ileri jet eğitim uçağı tedarik programı ile ilgili bölümleri kaleme aldım. Önümüzdeki hafta nakliye uçağı, arama & kurtarma helikopteri, İHA programları ve mühimmat tedarik çalışmalarını aktaracağım.

Söz konusu çalışmayı tamamladığımda en kısa süre içince siz SavunmaSanayi.net okurlarının dikkatine sunacağım.

Hindistan'dan Hawk Sürprizi

Hindistan, hava kuvvetlerindeki ileri jet eğitim uçağı ihtiyacını karşılamak üzere yaklaşık 20 yıllık bir süreçten sonra seçtiği İngiliz Hawk Mk132 uçaklarından, ilk parti 66 adetten sonra projeyi durdurup yeni tip bir eğitim uçağı için ihaleye çıkıyor.

1983 yılında çerçevesi çizilen, 1986 yılında verilen hükümet onayı ile resmen başlayan AJT (Advanced Jet Trainer) projesinde BAe firması ile sözleşme ve Mart 2004'te imzalanmıştı. Sözleşme, ilk 22'si BAe'den doğrudan teslimat, kalan 44'ü Hindustan Aeronautics (HAL) tesislerinde lisans altında üretim olmak üzere ilk etapta toplam 66 uçağın tedariğini kapsamaktaydı. Sözleşme 40 adet de opsiyonu içermekteydi. İlk Hawk AJT'ler Hint Hava Kuvvetleri'nde (HHvK) Şubat 2008'de resmen hizmete girmeye başladı.