For Iraqi Students, Hussein's Arrival Is End of History

By Jonathan Finer
Washington Post Foreign Service
Saturday, April 15, 2006; A01

BAGHDAD -- The two-year-old modern history textbook used at Baghdad's Mansour High School for Boys doesn't mention the U.S.-led invasion that toppled Saddam Hussein from power in Iraq in 2003.

There's not a word about Iraq's annexation of -- and subsequent expulsion from -- Kuwait in 1990 and 1991, or its grinding eight-year war with Iran in the 1980s that took the lives of a generation of young men.

İran - Irak Savaşı

Şii Fars - Sünni Arap tarihi düşmanlığı bir yana, savaşın görünürdeki sebebi, iki ülke arasındaki Şatt-ül Arap su yoluna bağlı olan sınır anlaşmazlığıdır. Buna ilaveten iki ülke arasındaki kara sınırı boyunca da çeşitli bölgeler üzerinde anlaşmazlıklar bulunmaktaydı, ki bu bölgeler Kuzey Irak'a kadar uzanmaktadır.

Bu arada Saddam Hüseyin'in savaş kararını bir hafta sonu tatilinde, yeğeni ile ayak üstü tartışarak aldığı söylenir. Saddam'ın liderlik yaptığı dönemdeki icraatlarına bakılacak olursa, çok da absürd bir iddia değildir bu.

İngiltere'nin 1970'lerin başında Körfez'den çekilmesi, iki ülke arasındaki güç dengesini değiştirmişti. 1970'lerin başlarında sınır boyunca zaman zaman sınırlı ölçekte çatışmalar yaşandı. İran'ın bazı kritik petrol bölgelerini ele geçirmesi, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri de gerginleştirdi. Irak, Şah karşıtlarını, İran da Kuzey'deki Kürtler'i el altından desteklemeye başladı (gerçi İran'ın Kürtler'e olan desteğinin başlangıcı 1960'lara dayanır). 1973'teki Yom Kippur Arap - İsrail Savaşı bu çekişmeyi bir süre dondurdu, ama savaştan sonra her şey kaldığı yerden - artarak- devam etti. Gerginliğin hat safhaya ulaştığı 1975'te iki ülke anlaşmazlığı çözmek üzere masaya oturdu: Bunda Şah İran'ının ABD desteği ile askeri açıdan büyük ölçüde güçlenmesinin de etkisi vardır.

Darth Vader'ın Irak'ta Ne İşi Var?

Star Wars'ı ve efsanevi kötü karakteri, Sith lordu, karanlıkların efendisi Darth Vader'i bilmeyen yoktur herhalde. Karizmatik ses tonu (James Earl Jones sağolsun), uzun boyu ve insanları boğuşu onu daha bir korkutucu ve etkileyici kılıyordu şüphesiz. Ancak onu etkileyici bulanlar arasında biri vardı ki...

"Tanker Savaşları"

“Tanker Savaşları”, İran Irak savaşı'nın daha ziyade 1984 - 1987 arasındaki periyodunda cereyan eden ve iki tarafın karşılıklı Basra Körfezi'ndeki petrol trafiğine saldırılarının gerçekleştiği döneme verilen isim... Bu dönem, İran - Irak savaşı'nın etkilerinin küresel ölçeğe genişlemesine ve savaşa dolaylı da olsa büyük güçlerin müdahil olmasına sebep olmuştur. Tanker Savaşları sırasında ayrıca dünyadaki petrol fiyatları hatırı sayılır ölçüde artmıştır.

İlk olarak Irak, mayıs 1981'de Basra Körfezi'nin büyük kısmını tek taraflı olarak açık bölge ilan etmiş ve buraya giren tüm gemileri vuracağını ilan etmiştir. İran için hayati öneme sahip petrol nakliyatı bu bölgeden gerçekleşmektedir, bu nakliyatın devamı İran'ın korkunç maliyetleri bulan savaşı finanse etmesi için gereklidir. 1981'den 1984'e kadar olan safhada Irak tarafından daha ziyade kısıtlı ölçekte saldırılar gerçekleşmiş, bazı İran petrol platformları ve limanları vurulmuştur.

Al Khafji Muharebesi (29 Ocak 1991)

29 Ocak 1991 akşamüstü Suudi Arabistan’daki üssünden, SCUD fırlatma bölgelerini tespit etmek için havalanan E-8 JSTARS uçağı, birkaç saat sonra Irak’ın Suudi Arabistan sınırına yakın hatlarında zırhlı birlik hareketi tespit etti. Bu oldukça şaşırtıcı bir tespitti, çünkü radar ekranında oldukça geniş bir birlik hareketi görülüyordu. Iraklılar Suudi Arabistan’ın Al Khafji sınır kasabasına doğru 5nci Mekanize ve 3ncü Zırhlı Tümenleri ile harekete geçmişlerdi: Irak uzun süredir propagandasını yaptığı kara savaşını başlatmak için harekete geçmişti. Al Khafji’ye yapılan bu harekat, Irak’ın tüm I. Körfez Savaşı boyunca planlayıp icra ettiği tek operasyondur. Kamuoyunda fazla dikkat çekmemiş olsa da Al Khafji muharebesi, hava gücünün kara savaşındaki rolü açısından son derece önemli bir hadisedir.

Osiris’in Ölümü: Osirak Saldırısı

Irak’ta 1968 yılında Saddam Hüseyin liderliğindeki Baas Partisi’nin iktidarı ele geçirmesi, bölgedeki güç dengelerini temelden sarsan çok önemli bir gelişme olmuştur. Bir nevi diktatörlük niteliği taşıyan yönetimi ve özellikle Arap dünyasının liderliğine soyunması, Irak’ı dış ilişkiler ve İsrail konusunda daha aktif ve dolayısıyla daha agresif bir politika izlemeye yöneltmiştir. Bu politik aktivizme yönelimin bir diğer sebebi de diktatörlüklerin doğasında gelen güç ile kitleleri uyuşturma, halka zafer, ihtişam ve kudret vaat etme (ve kimi zaman bu vaadi yerine getirme) zorunluluğudur. Demokrasi geleneği olmayan toplumlarda güç ve dolayıyla güç temsilcisi araçlar halk desteği demektir.