Javelin Olayı

ABD Savunma Bakanlığı, web sitesi aracılığı ile savunma firmaları ile imzalanan ve gizlilik derecesi taşımayan sözleşmelere ilişkin ayrıntıları düzenli olarak paylaşır. 22 Şubat günü yayımlanan basın açıklamasındaki sözleşmelerden biri ise, Türkiye'yi yakından ilgilendiriyor. Bu alıma konu olan sistem ve alımın zamanlaması, bir dizi doğrudan ve dolaylı etkiler sahip.

Ne gibi etkiler bunlar? Yanıtlamaya çalışmadan önce yapılan açıklamayı ve satışı yapılan sistemi incelemekte fayda var.

Yunanistan'ın EDA Hamlesi, OH-58D ve Diğerleri

Kasım 1994: OH-58D bir deneme uçuşu için
Güvercinlik'te kalkışa hazırlanıyor
Kaynak: Savunma ve Havacılık, No: 5/94

Kısa süre önce yayın hayatına son veren Air Forces Daily ve ardından Kokpit.aero web siteleri, Yunanistan ile ilgili ilginç bir haber paylaştı. Buna göre Yunanistan, ABD'den 70 adet Bell OH-58D Kiowa Warrior tipi silahlı keşif helikopteri alımına hazırlanıyordu.

Bilginin kaynağı, ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı Savunma ve Güvenlik İşbirliği Dairesi (Defense Security Cooperation Agency; DSCA) idi. DSCA tarafından yayımlanan İhtiyaç Fazlası Savunma Malzemesi (Excess Defense Articles; EDA) programı listelerinde, Yunanistan'ın talepte bulunduğu ya da transferi onaylanan kalemler arasında OH-58D Kiowa Warrior helikopteri de bulunuyordu.

OH-58D transferi ile birlikte dikkat çeken diğer iki alım, CH-47D nakliye helikopterleri ve J85-GE-4A turbojet motorları. Bu hamleler, Yunanistan'ın yürüttüğü savunma politikasına dair ipuçları içermekte.

Türkiye ABD'den İlave AH-1 Cobra mı Aldı?

Fort Drum'da bakım - onarımdan geçen bir AH-1 Cobra
(Foto: Paul Steven Ghiringhelli)

Türkiye terörle mücadelede silahlı taarruz helikopterlerini yoğun şekilde kullanmakta. Halen Güneydoğu'daki İç Güvenlik Harekatı'nda terörist unsurlarına karşı 8 adet AH-1W Super Cobra ile 25 civarında AH-1P/S Cobra kullanılıyor. Bu helikopterler 90'lı yıllarda alındı ve hizmete girmelerinden sonra yerdeki birliklere büyük faydaları dokundu. Cobra ve Super Cobra'ların bölücü teröristler üzerindeki korkunç psikolojik baskısı, bizzat ele geçen teröristbaşının itiraflarında da geçmektedir.


Faydalı hizmet ömürlerinin sonlarına yakşaşan bu helikopterlerin yerini yeni nesil, modern bir taarruz / taktik keşif helikopteri ile değiştirmek için ATAK projesi başlatıldı. Yılan hikayesine dönüşmesinden sonra iptal edilen proje, ATAK II adı ile tekrar başlatıldı ve Agusta Westlan şirketinin A-129 Mangusta tasarımını baz alan T-129 seçildi. TAI ana yükleniciliğinde ulusal üretim aviyonik ve silah sistemleri ile donatılacak T-129'ların 2013'den itibaren hizmete girmesi planlanıyor.

Arap Yarımadası'nda Alışveriş Çılgınlığı Devam Ediyor

Suudi Arabistan'ın $60 milyarlık sipariş paketinden sonra bölgenin bir diğer yükselen gücü Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), pahada o kadar ağır olmasa da oldukça önemli bir silah alımına hazırlanıyor.

ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı DSCA kurumunun ABD Kongresi'ne ilettiği bilgi notuna göre BAE, elindeki 30 AH-64D Apache saldırı helikopterini, en son versiyon olan Block III seviyesine modernize edip, 30 adet de ilave AH-64D Block III Apache saldırı helikopteri alacak. İlgili alt sistem, yedek parça, eğitim ve diğer kalemlerle birlikte bu alımın toplam maliyeti USD 5,000,000,000 olarak bildirilmiş.

Bir diğer alım ise, MGM-140 ATACMS (Army Tactical Missile System; Ordu Taktik Füze Sistemi) taktik balistik füze sistem alımı. 100 adet ATAMCS'a ilaveten 60 adet düşük menzilli Low Cost Reduced-Range Practice Rockets (LCRRPR) eğitim roketleri de alınıyor. İlgili yedek parça, lojistik destek ve eğitim kalemleri ile birlikte bu alımın toplam maliyeti de USD 140,000,000 olarak belirlenmiş.

Arap ülkeleri çok ciddi bir silahlanma hamlesi içinde. Suudi Arabistan, BAE, Katar, Bahreyn ve Kuveyt bir nevi müşterek Arap ordusu kuruyor sanki. Handiyse biz İsrail'den beklerken asıl bu Arap ülkeleri saldıracak sanki İran'a... 

Hayra alamet değil bu aşırı silahlanma...

Suudi Arabistan'ın Alışveriş Listesi

ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı Savunma Güvenlik ve İşbirliği Kurumu (DSCA) bugün ABD Kongresi'ne 4 adet bilgi notu gönderdi. Bu 4 bilgi notu, bir süre önce kamuoyuna yansıyan ve büyük ses getiren bir satış paketini oluşturuyor. Suudi Arabistan, ABD'ye toplam bedeli 60 Milyar Dolar'ı aşan dev bir sipariş veriyor.

Paket özet olarak şu şekilde:

Irak’a F-16 Satışı ve Yeniden Kurulan Irak Hava Kuvvetleri

ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı DSCA (Defense Security and Cooperation Agency; Savunma Güvenlik ve İşbirliği Kurumu) tarafından ABD Kongresi'ne 13 Eylül günü, Irak Hava Kuvvetleri (IHvK) için 18 adet F-16 tipi savaş uçağı ve bu uçakla birlikte kullanılacak alt sistem ve silahların satışına iliişkin bir bilgi notu iletildi.

FMS (Foreing Military Sales; FMS) kapsamında gerçekleştirilecek bu satışın maliyeti, tüm alt sistemler ve opsiyonlar ile birlikte azami USD 4,200,000,000 olarak belirtilmiş. Bu bilgi notu, FMS süreci gereği satışın gerçekleşmiş olduğu ya da maliyetin bu rakam şeklinde gerçekleşeceği anlamına gelmiyor. Bilindiği gibi FMS satışlarında gerçek maliyet DSCA bilgi notunda verilen rakamın çok daha altında gerçekleşmekte (bkz: Foreign Military Sales (FMS) Nedir?)

Bunları Biliyor muydunuz?

1. 1970'li yıllarda Libya'nın finansmanını sağlayacağı bir proje ile, Ankara'da lisans altında Jaguar taarruz uçağının üretiminin gündeme geldiğini, üretilecek uçaklardan bir kısmının Libya'ya satılacağını,

2. 1980'lerin ortalarında Öncel Proje I ile üretilecek F-16'ların yanına 40 adet Tornado IDS'nin tedarik edilmesi için İngiltere ile görüşmeler yapıldığını, projenin, İngiltere'nin kredi finansmanı konusunda bürokratik sıkıntılar yaşaması nedeniyle gerçekleşmediğini,

Uzun Menzilli Körlük

Soğuk Savaş dönemlerine ait meşhur bir deyiştir: “Nükleer denizaltılar gerçek savaşta kullanılmamak üzere inşa edilirler”

Caydırıcılığın ne demek olduğuna dair güzel bir ifade.

Silah sistemlerinin menzil, kapsama alanı, boyut gibi nitelikleri büyüdükçe stratejik, politik ve ekonomik etkileri, askeri etkilerinin çok çok ötesine geçiyor.

Kıbrıs’ın Rusya Federasyonu’ndan S-300 hava savunma sistemi alması ile başlayan gerginliği hepimiz hatırlıyoruz. Kıbrıs’ta Yunanistan ve Türkiye’yi savaşın eşiğine getiren S-300 füzelerinin teknik kabiliyetlerine dair basında çok şey yazıldı, çizildi (çoğu saçmalıktan ibaret olsa da).

Gelişen Hindistan - ABD İlişkileri ve EUMA Meselesi

ABD’nin Hindistan’la ilişkileri son yıllarda hızla gelişmekte. Özellikle 11 Eylül sonrası dönemde değişen Orta Asya ve Asya – Pasifik politikaları, Çin’in yükselişi ve enerji stratejileri, bu gelişimin temellerini teşkil ediyor. Nükleer teknoloji ve savunma sistemleri alımlarında iyice belirginleşen ve stratejik ittifaka doğru yönelen ABD – Hindistan ilişkileri, geçtiğimiz hafta, 20 Temmuz’da imzalandığı açıklanan EUMA (End Use Monitoring Agreement; Son Kullanıcı Takip Anlaşması) belgesi ile yeni bir rotaya girdi.

Foreign Military Sales (FMS) Nedir?

En son 30 adet yeni F-16 alımı sırasında ABD'nin bu uçakları ancak "Kıbrıs Şartı" ile birlikte satmayı kabul ettiği iddiaları yer aldı basınımızda. Yıllardır TAI fabrikasından çıkan her F-16'nın aslında ABD'nin malı olduğu, ABD'nin izni olmadan vidalarının bile değiştirilemeyeceği, çoğunlukla abartılı şehir efsanesi katkılı hikayelerle anlatıldı. Bu hikayelere karşı ulusal gururumuz da "biz aslında F-16'nın kalıbını döküp ondan daha iyi uçak yaptık", "bizim mühendisler F-16'yı 3 kat geliştirdi" türü karşı-saldırılarla korundu. Halbuki bütün bunlar, FMS adı verilen bir sistemden haberdar olunmadan, bilgi sahibi olmadan yapılan yorumlar.

Fas'a 24 Adet F-16C/D Block 52+

Bilindiği gibi Fas'ın yeni nesil savaş uçağı gereksinimi kapsamında 2006 ortalarında Dassault Rafale savaş uçağının adı geçmiş, Dassault başta yalanladığı görüşmeleri daha sonra teyit etmişti.

19.12.2007 tarihinde DSCA tarafından ABD Kongresi'ne, Fas'a yapılması olası 24 adet F-16C/D Block 52+ savaş uçağı ve ilgili alt-sistemlerin satışına dair bir bilgi notu gönderilmişti. Bu bilgi notuna göre,

Romanya'ya 48 Adet F-16

Romanya, savunma bakanlığının 48 adet olarak daha önceden tespit ve ilan etmiş olduğu çok rollü savaş uçağı ihtiyacına binaen ABD'den toplam 48 adet F-16 savaş uçağı almaya hazırlanıyor. FMS (Foreign Military Sales) kanalı ile yapılacak satış ile ilgili DSCA'nın (Defense Security Cooperation Agency) ABD Kongresi'ne bildiriminde satış pakedinin azami 4.5 milyar ABD Doları tutacağı belirtilmiş. Pakedin kalemleri şu şekilde:

Pakistan'a F-16 Dopingi

Pakistan'ın, deprem felaketi nedeniyle bir süredir sürüncemede kalan yeni F-16 savaş uçağı tedariği ve eldekilerin modernizasyonu projesi ile ilgili geçtiğimiz günlerde müspet gelişme oldu. ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı DSCA tarafından Kongre'ye gönderilen 4 ayrı bilgilendirme notu, Pakistan'a 36 adet yeni F-16C/D Block 50/52 savaş uçağı ve bu uçaklarda kullanılacak silah ve mühimmatın satışı, 60 adet F-16A/B'nin modernizasyonunu içeriyor. Tüm bu satış ve modernizasyon pakedinin azami 5 milyar dolar tutarında olacağı bildirilmiş.

Paket şu kalemlerden oluşuyor:

ABD'den Güney Kore'ye SM-2 Satışı

ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı Defense Security Cooperation Agency 5 Haziran günü ABD Kongresi'ne sunduğu bilgi notunda, Güney Kore'ye yapılması muhtemel RIM-66M-5 Standard SM-2 Block IIIB satışı ile ilgili bilgi verdi. 48 adet Standart 2 füzesi, Mk13 Mod0 lançeri ve ilgii yedek parçayı kapsayan olası satışın tutarı, tüm opsiyonlar uygulanırsa 111 milyon dolar civarında gerçekleşecek.

Söz konusu füzeler, Güney Kore'nin KDX-III destroyerlerinde kullanılacak.

Güney Kore bir süre önce de ABD'ye 42 adet AGM-84L ve 16 adet UGM-84L Harpoon siparişi vermişti.

Pakistan'ın Yeni Denizaltı Programında Harpoon Faktörü

Kısa süre önce ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı DSCA kurumu tarafından Pakistan'a yapılacak 130 adet GM-84 Harpoon güdümlü füze satışı duyurulmuştu. Bu pakedin içerisinde 30 adet UGM-84L Harpoon denizaltıdan fırlatılan anti-gemi füzesi de bulunmakta. Bugün DefenseNews'a düşen bir haber, söz konusu Harpoon satışı ile direkt ilgili.

Güney Kore'den Harpoon Siparişi

Güney Kore, ABD'ye 42 adet havadan atılan AGM-84L, 16 adet de denizaltılardan atılan UGM-84L Harpoon siparişi verdi. Konuyla ilgili ABD DSCA duyurusu 31.03.2006 tarihinde yayınlandı.

Güney Kore envanterinde 10 adet Tip 209 / 1200 (KSS-1 / "Chang Bogo" sınıfı) modeli denizaltı bulunmakta. İlaveten 3 adet Tip 214 (KSS-2) denizaltı da Alman HDW lisansı altında Hyundai tarafından üretilmekte. Havadan bağımsız tahrik sistemine (AIP - Air Independent Propulsion) sahip bu denizaltılar, dünyanın en modern konvansiyonel botları arasında.