Basın ve Yayın Kuruluşlarıyla Çalışma İlkeleri

Kamuoyunda savunma, güvenlik, teknoloji ve jeopolitik konularında yürütülen tartışmaların sağlıklı bir zeminde ilerleyebilmesi için basın kuruluşları ile uzmanlar arasında kurulan ilişkinin belirli profesyonel ilkelere dayanması önemlidir.

Bu kapsamda, televizyon, radyo, yazılı basın ve dijital yayın organlarından gelen görüş, mülakat veya program davetlerinin değerlendirilmesinde izlenen prensipler aşağıda ilgili kuruluşların dikkatine sunulmuştur.

1. Televizyon ve Radyo Programlarına Katılım

Ulusal televizyon ve radyo kanallarında gerçekleştirilen programlara (canlı bağlantı, açık oturum, panel, birebir mülakat vb.) katılım, prensip olarak sözleşme ve telif düzenlemesi yapılmasına bağlıdır.

Uzman görüşünün hazırlanması ve sunulması profesyonel bir emek gerektirdiğinden, bu tür yayınlara katılım karşılıklı olarak belirlenmiş koşullar çerçevesinde ve telif esasına dayalı olarak değerlendirilmektedir.

2. Yazılı Basın ve Dijital Yayın Organlarına Görüş Verilmesi

Gazete, dergi ve internet yayınlarına yönelik uzman görüşleri yalnızca yazılı olarak paylaşılmaktadır.

Bu nedenle, telefon, çevrim içi görüşme (Zoom, Teams vb.) veya benzeri yöntemlerle verilen sözlü görüşler prensip olarak tercih edilmemektedir. Yazılı format, hem görüşlerin doğruluğunu hem de bağlamının korunmasını sağlamak açısından daha sağlıklı bir yöntemdir.

3. Köşe Yazısı, Makale ve Op-Ed Katkıları

Gazete, dergi veya dijital yayın organları için kaleme alınan köşe yazıları, makaleler ve op-ed formatındaki katkılar telif düzenlemesi yapılmadan hazırlanmamaktadır.

Bu tür yazılar, akademik ve analitik içerik üretimi kapsamında değerlendirildiğinden, telif ve yayın koşullarının önceden netleştirilmesi esastır.

4. Yayın Formatı ve İçeriğin Önceden Paylaşılması

Program veya röportaj davetlerinin değerlendirilmesi için aşağıdaki bilgilerin önceden paylaşılması beklenmektedir:

• Yayının konusu ve kapsamı

• Program formatı

• Yayın tarihi ve süresi

• Programda yer alacak diğer konuşmacılar

• Yayının canlı veya kayıtlı olması

Bu bilgiler, sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi açısından önem taşımaktadır.

5. Görüşlerin Kullanımı ve Editoryal Bağlam

Paylaşılan görüşlerin bağlamını değiştirecek şekilde kısaltılması, farklı bir anlam oluşturacak biçimde düzenlenmesi veya yanıltıcı başlıklarla sunulması kabul edilebilir değildir.

Yayınlarda görüşlerin doğru biçimde aktarılması ve bağlamının korunması temel bir editoryal sorumluluk olarak değerlendirilmektedir.

6. Kaynak Gösterimi

Paylaşılan görüşlerin yayımlanması halinde isim ve kaynak belirtilmesi beklenmektedir.

Anonim veya bağlamı belirsiz alıntılar, görüşün doğru şekilde temsil edilmesini zorlaştırmaktadır.

7. Yayın Kayıtları ve Arşiv Kullanımı

Televizyon veya dijital yayınlarda yapılan konuşmaların tekrar yayını veya arşiv kullanımı söz konusu ise, bu durumun önceden belirtilmesi tercih edilmektedir.

8. Acil Yayın Davetleri

Son dakika gelişmeleri nedeniyle yapılan acil yayın davetleri her zaman değerlendirme kapsamına alınamayabilir. Uzman görüşünün sağlıklı biçimde hazırlanabilmesi için makul bir hazırlık süresi gereklidir.

9. Görüşlerin Niteliği

Basın kuruluşları ile paylaşılan değerlendirmeler kişisel analiz ve görüş niteliğindedir.

Bu görüşler herhangi bir kurum, kuruluş veya müşteri adına yapılmış resmi açıklamalar olarak değerlendirilmemelidir.

10. İstisnai Durumlar

Akademik etkinlikler, kamu yararı gözeten tartışma ve yayın platformları veya düşünce kuruluşları tarafından düzenlenen bazı etkinlikler, yukarıdaki prensipler çerçevesinde istisnai olarak ayrıca değerlendirilebilir.

11. Sorumluluk

Yazılı, sesli ya da görsel tüm mecralarda ifade edilen görüşler tamamen şahsidir; aksi açık olarak belirtilmedikçe herhangi bir kurum, şirket veya müşteri adına yapılmış açıklama niteliği taşımaz.

Bu ilkeler, basın kuruluşları ile yürütülen iletişimin şeffaf, profesyonel ve karşılıklı saygıya dayalı bir zeminde ilerlemesini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.

Yayın kuruluşlarının davet ve taleplerini iletirken yukarıdaki hususları dikkate almaları rica olunur.

Mehmet Arda MEVLÜTOĞLU